Bez kategorii

SELER- NA ZDROWIE!

Seler, jako tanie i ogólnodostępne warzywo o niezbyt atrakcyjnej kolorystyce i formie, nie cieszy się dużą popularnością, mimo że w istocie warto po niego sięgać! O ile dzięki próbom szerzenia w mediach społecznościowych wiedzy na temat wartości i właściwości  odżywczych łodygi selera naciowego trafiają
coraz częściej do szejków i surówek, o tyle zastosowanie korzenia selera ogranicza się w większości do roli dodatku do zupy, ewentualnie jako baza do stworzenia zamiennika ryby wśród osób na diecie wegańskiej.
Zdecydowana  większość populacji nie ma jednak pojęcia o licznych zaletach zarówno pod kątem zdrowotnym,
jak i walorów smakowych, jakie można wydobyć z selera. Nie widząc szczególnej potrzeby ani nie wiedząc co zrobić z tym mającym charakterystyczny, nie ze wszystkim dobrze komponujący się posmak,  ogranicza go w swej diecie do minimum. W tym artykule przybliżę Ci, dlaczego seler zasługuje na Twoją uwagę, a na koniec zaproponuję
kilka pomysłów, dzięki którym w smacznej i ciekawej formie będzie mógł systematycznie gościć w Twoim jadłospisie.

SELER, WŁAŚCIWOŚCI ODŻYWCZE

Seler korzeniowy w to jedynie 42 kilokalorie w 100g , w tym jedynie 9,2 g węglowodanów, 0,3 g tłuszczu i 1,5 g białka, za to w towarzystwie stosunkowo dużej ilości witaminy K (51,3%DV), witaminy C (13%DV), fosforu (11,5%DV), potasu (8,6%DV),  i manganu (7,9%DV). W mniej spektakularnych ilościach dostarcza wapń, żelazo, magnez, cynk oraz  witaminy z grupy B ( oprócz B12). Natomiast seler naciowy zawiera jeszcze mniej, gdyż  tylko 14 kilokalorii na 100g,
za to aż spektakularnie dużo z punktu widzenia  gęstości odżywczej  folianów
i witaminy A ( po 9%DV), witaminy K (36,3%DV), potasu (7,2%DV) oraz mniej istotną ilość wspomnianych wcześniej witamin i minerałów obecnych w korzeniu.
Ze względu na dużą  zawartość wody, pomaga w prawidłowym nawodnieniu organizmu, a obecność witaminy C sprawia, że niektórzy polecają go na kaca.

To jednak, co mniej oczywiste, a szczególnie cenione przez naukowców i medycynę, to fakt że seler stanowi jedno z najważniejszych naturalnych  źródeł fitochemikaliów, takich jak kwasy fenolowe, flawony, flawonole i przeciwutleniacze ( m.in. witamina C, beta-karoten i mangan). [11].

DZIAŁANIE ANTY-

Olejki eteryczne i wyciągi z selera ( Apium graveolens L.) wykazują  aktywność przeciwutleniającą [1], przeciwbakteryjną  i przeciwgrzybiczną (m.in.  ftalid n-butylu wykazał działanie przeciwgrzybicze przeciwko Candida albicans przy zastosowaniu już minimalnych stężeń hamujących 128 μg / ml) [2,8]. Wielokrotnie przebadano,
że ekstrakt z liści selera ma działanie przeciwzapalne, gdyż powoduje zmniejszanie  populacji komórek T CD4 + . Osłabia ekspresję i produkcję cytokin oraz znacząco hamuje wytwarzanie NO i zmniejsza ekspresję mRNA COX-2 [3,4].

NA ODCHUDZANIE

Badania in vitro wykazały, że wyciąg z selera poddany działaniu pektynazy
(dalej nazywany WSPDP)  ma właściwości antyadipogenne dzięki zdolności  hamowania akumulacji lipidów w komórkach tłuszczowych. Badania in vivo dowodzą, że podawanie WSPDP  znacznie zapobiegało u testowanych myszy indukowanemu wysokotłuszczową dietą  przyrostowi masy ciała, wskaźnikowi wydajności pokarmowej oraz masie tłuszczowej najądrzy i wątroby. WSPDP  obniżył  wartości lipidogramu, czynnik ryzyka sercowego i wskaźnik aterogenny u otyłych myszy. WSPDP poprawił poziom adipokin i obniżył poziom glukozy, co stanowi prewencję insulino oporności i cukrzycy. Dodatkowo, podawanie WSPDP zapobiegło uszkodzeniu wątroby, które może wystąpić  w diecie wysokotłuszczowej , zapobiegając stłuszczeniu wątroby i podwyższeniu aktywności enzymów przeciwutleniających w wątrobie.  Właściwości te wynikają z obecności flawonoidów m.in. apiiny, apigeniny i luteolina, zazwyczaj nierozpuszczalnych ( a więc biologicznie niedostępnych)  z powodu
ich reakcji z polisacharydami  ściany komórkowej. Podziałanie na czysty wyciąg peptydazą powoduje  hydrolizę,
w wyniku której wzrasta bioaktywność związków zawartych w selerze. Badania takie sugerują, że WSPDP może mieć zastosowanie  jako suplement/ superfood  zapobiegający otyłości. (Mechanizm działania WSPDP nie jest
w pełni przebadany, ale wykazuje co najmniej związek   z aktywacją kinazy białkowej aktywowanej adenozynowym monofosforanem, a tym samym obniżeniu regulacji białka wiążącego CCAAT / wzmacniacz α i receptora γ aktywowanego przez proliferator peroksysomu przez WSPDP) [5].

W TROSCE O UKŁAD KRĄŻENIA

Jak wspomniałam powyżej, fitochemikalia w selerze obniżają aktywność cytokin prozapalnych i przeciwdziałają stanom zapalnym. Dotyczy to również hamowania  zapalenia sercowo-naczyniowego. Stres oksydacyjny i stany zapalne w układzie krążenia  są przodującymi  czynnikami ryzyka nasilenia chorób sercowo-naczyniowych,
w szczególności  miażdżycy. Ftalidy selera wykazują działanie rozszerzające na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych i obniżające ciśnienie krwi. W rezultacie najbardziej aktywne składniki selera (A. graveolens) okazują się mieć  właściwości hipolipidemiczne, przeciwcukrzycowe i obniżające ciśnienie. Obecnie ekstrahowany z nasion selera  Apium graveolens  N-butyloftalid  wykorzystuje się w klinicznym  leczeniu udaru niedokrwiennego [6,8,9].

BROŃ ONKOLOGICZNA

Zawarte w selerze i wielu innych roślinach jadalnych  polifenole (flawonoidy, katechina, hesperetyna, flawony, kwercetyna, kwasy fenolowe, kwas elagowy, lignany, szpilki itp.)  częściowo już stosuje się w zapobieganiu
i leczeniu raka, ponieważ wykazują właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne , indukują apoptozę komórek rakowych  raka piersi, jelita grubego i prostaty, obniżają aktywność nukleozydowej kinazy difosforanowej B
w nowotworach płuc, pęcherza i jelita grubego oraz  hamują proliferację komórek i zatrzymanie cyklu komórkowego poprzez hamowanie szlaku NF-kB w różnych nowotworach[10]. Wciąż prowadzone są nowe badania, które mają
na celu wyjaśnienie dokładnych mechanizmów działania poszczególnych polifenoli na konkretne zjawiska.

Co więcej, obecnie prowadzi się badania nad zastosowaniem preparatu olejku eterycznego selera  z jego

głównymi składnikami octanu linalilu (LA) i octanu geranylu (GA)
(1: 1: 1) jako środka  konserwującego do ochrony pożywienia,
m.in. do zastosowania w pojemnikach na żywność.  Opracowana
na bazie olejków eterycznych formuła wykazała znaczącą zdolnoś
do hamowania  rozwoju czternastu  pleśni przenoszonych
przez żywność, odpowiedzialnych za niszczenie przechowywanych towarów żywnościowych (oprócz najbardziej toksycznego szczepu Aspergillus flavus). Plusem przemawiającym za takim zastosowaniem olejków eterycznych selera są akceptowalne cechy sensoryczne i wysokie bezpieczeństwo w testach na zwierzętach [7].

Z CZYM TO SIĘ JE, czyli kilka pomysłów na seler

Czytając powyżej zaprezentowane właściwości związków zawartych w selerze, przypuszczalnie przyznasz,
że pora zacząć doceniać to warzywo. Mając już świadomość, jak wiele dobrego może wnieść do organizmu ludzkiego,  warto zwiększyć  udział selera zarówno korzeniowego jak i naciowego w  codziennej diecie.
Tylko, do czego można go użyć? Oto kilka przykładów ( część tytułów już zawiera  interaktywne linki do przepisów, pozostałe  będą się w nie zamieniać stopniowo, wraz z dodawaniem przeze mnie kolejnych przepisów na bloga; niektóre linki odnoszą do przepisów innyh blogerów, którymi warto się inspirować): Selerowiec- ketogeniczne ciasto z seleraSeleryba, Frytki z korzenia selera, Minipizzerinki na selerowym spodzie, Pasztet z selera, Szejki ,
Sok z selera naciowego….

Inne pomysły wraz z przepisami, jak np. ‚„Serowa” potrawka z selera naciowego’, znajdziecie w moim e-booku Ketogeniczna dieta roślinna.

Na koniec dodam jeszcze, że właśnie ze względu na chęć podniesienia świadomości populacji o właściwościach selera, powstała strona internetowa **:

nacioweselerlove.pl

na której można znaleźć liczne inspiracje kulinarne, ciekawostki oraz artykuły dotyczące selera.
Ze stroną skorelowany jest profil na Faceboooku oraz na Instagramie. Przypadkowe poznanie tego projektu zainspirowało mnie do napisania dla Ciebie niniejszego artykułu.

*DV- Daily Value, Dzienna zalecana dawka

**UWAGA! Post nie jest sponsorowany, a zamieszczane przeze mnie linki  i pochwalanie przeze mnie inicjatyw
to wyraz mojej osobistej aprobaty dla pewnych postaw, zachowań i przekonań, które w moim odczuciu sprzyjają pogłębianiu świadomości i właściwie nakierowują czytelnika, którego celem jest poprawa zdrowia i jakości życia.

 

ŹRÓDŁA:

[1] Crespo YA, Bravo Sánchez LR, Quintana YG, Cabrera AST, Bermúdez Del Sol A, Mayancha DMG.; Evaluation of the synergistic effects of antioxidant activity on mixtures of the essential oil from Apium graveolens L., Thymus vulgaris L. and Coriandrum sativum L. using simplex-lattice design. Heliyon. 2019 Jun 15;5(6):e01942. doi: 10.1016/j.heliyon.2019.e01942. eCollection 2019 Jun
[2]  Wandji FNB, Achidi AU, Ngemenya MN, Nyongbela KD, Tiencheu B; In vitro antifungal, antibacterial activities and nutritional value of nine Cameroonian edible vegetables. Acta Sci Pol Technol Aliment. 2019 Jul-Sep;18(3):333-341. doi: 10.17306/J.AFS.0664.
[3] Shin JY, Che DN, Cho BO, Kang HJ, Kim JS, Jang SI.; Anti-inflammatory effect of hydrolyzed celery leaves extract in murine primary splenocyte. J Food Biochem. 2019 Sep;43(9):e12970. doi: 10.1111/jfbc.12970. Epub 2019 Jul 18.
[4] Battaglia B, Angelone M, Vera E, Basini G, Bussolati S, Paci M, Bue MD, Aldigeri R, Grolli S, Quintavalla F, Ramoni R; Clinical Effects of the Extract of the Seeds of the Indian Celery-Apium Graveolens-In Horses Affected by Chronic Osteoarthritis. Animals (Basel). 2019 Aug 20;9(8). pii: E585. doi: 10.3390/ani9080585.
[5] Cho BO, Che DN, Shin JY, Kang HJ, Kim JH, Jang SI.; Anti-obesity effects of enzyme-treated celery extract in mice fed with high-fat diet. J Food Biochem. 2020 Jan;44(1):e13105. doi: 10.1111/jfbc.13105. Epub 2019 Dec 1.
[6] Hedayati N, Bemani Naeini M, Mohammadinejad A, Mohajeri SA;Beneficial effects of celery (Apium graveolens) on metabolic syndrome: A review of the existing evidences.; Phytother Res. 2019 Dec;33(12):3040-3053. doi: 10.1002/ptr.6492. Epub 2019 Aug 29.
[7] Das S, Singh VK, Dwivedy AK, Chaudhari AK, Upadhyay N, Singh A, Deepika, Dubey NK.;Antimicrobial activity, antiaflatoxigenic potential and in situ efficacy of novel formulation comprising of Apium graveolens essential oil and its major component. Pestic Biochem Physiol. 2019 Oct;160:102-111. doi: 10.1016/j.pestbp.2019.07.013. Epub 2019 Jul 26.
[8] Gong Y, Liu W, Huang X, Hao L, Li Y, Sun S.; Antifungal Activity and Potential Mechanism of N-Butylphthalide Alone and in Combination With Fluconazole Against Candida albicans.; Front Microbiol. 2019 Jul 2;10:1461. doi: 10.3389/fmicb.2019.01461. eCollection 2019.
[9] Li J, Liu Y, Zhang X, Chen R, Zhang L, Xue J, Gao X.;Dl-3-N-Butylphthalide Alleviates the Blood-Brain Barrier Permeability of Focal Cerebral Ischemia Reperfusion in Mice.; Neuroscience. 2019 Aug 10;413:99-107. doi: 10.1016/j.neuroscience.2019.06.020. Epub 2019 Jun 25.
[10] Hazafa A, Rehman KU, Jahan N, Jabeen Z.; The Role of Polyphenol (Flavonoids) Compounds in the Treatment of Cancer Cells.; Nutr Cancer. 2019 Jul 9:1-12. doi: 10.1080/01635581.2019.1637006 [Epub ahead of print].
[11] cronometer.com

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *