Aktualności Lifestyle Zdrowie

UWAGA, SÓD! PRODUKTY, W KTÓRYCH SIĘ GO NIE SPODZIEWASZ

Sód jest ważnym makroelementem, którego nie powinno zabraknąć w diecie. Dzienne zalecane spożycie oscyluje wokół 2,5 grama. Wykorzystywany jest w wielu procesach fizjologicznych, m.in.: 

– uczestniczy w utrzymywaniu prawidłowego ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, i równowagi kwasowo- zasadowej.

– odgrywa rolę w regulacji gospodarki wodnej, 

– utrzymuje sprawność nerwów i mięśni,

– zwiększa perystaltykę jelit.[1].

Jak widać, niedobór sodu może być szkodliwy dla zdrowia i życia. Jednakże, również nadmiar może wyrządzić szkodę, a jak pokazują statystyki, dużo częściej spotykamy się właśnie z nadmiernym spożyciem sodu. 

 

Nadmiar sodu w diecie powoduje m.in.:

-wzrost ryzyka udaru i zawału mięśnia sercowego

-wzrost ciśnienia tętniczego,

-nieprawidłowości układu krążenia ograniczające ogólne ukrwienie poszczególnych tkanek organizmu

– kumulację wody w organizmie, obrzęki

– wzrost tendencji gromadzenia tkanki tłuszczowej [1,2].

 

W Polsce notuje się tendencję do nawet trzykrotnego przekraczania zalecanych norm spożycia sodu. Często nie jest to wina soli kuchennej, która w głównej mierze kojarzona jest jako źródło sodu. Rzeczywiście, jest to źródło bogate (1 łyżeczka soli kuchennej pokrywa dobowe zapotrzebowanie na ten pierwiastek). Paradoksalnie, z racji wzrastającej świadomości społeczeństwa, zaczynamy ograniczać dosalanie potraw, czemu wcale nie towarzyszy spadek spożycia sodu. Często brakuje nam bowiem wiedzy, jakie są inne bogate źródła sodu, stąd wciąż przekraczamy jego dawkę. 

 

Winą za ten fakt można obarczyć coraz większy udział żywności wysoko przetworzonej, w skład której wchodzą dodatki konserwujące i poprawiające smak: glutaminian sodu, benzoesan sodu, proszek do pieczenia (wodorowęglan sodu), benzoesan sodu. Dodatkowo, żywność taka zawiera również chlorek sodu, czyli wspomnianą już sól kuchenną.

 

Których produktów wobec tego powinniśmy się szczególnie wystrzegać, aby uniknąć przedawkowania sodu?

1) ZUPY I INNE DANIA TYPU INSTANT

Jedna „zupka chińska” to aż 33% dziennego zapotrzebowania na sód. Podobnie makaron czy puree ziemniaczane w kubeczku do zalania wrzątkiem[4].

2)SERY TOPIONE I ŻÓŁTE

Kolejny powód, oprócz wysokiej zawartości tłuszczów, w tym cholesterolu, by  przynajmniej ograniczyć je w codziennej diecie. W 1 plasterku sera gouda znajduje się aż 205 mg sodu- to 10% dziennego zapotrzebowania![4].

3) SPROSZKOWANE SOSY I MARYNATY

To aż 150 mg sodu na każdą łyżkę proszku sosu i aż 200 mg na łyżkę proszku marynaty! Tymczasem na gotową porcję  przypada minimum 2-3 krotnie większa ilość…

4)POZOSTAŁE SOSY

Tym razem mowa o sosach w słoiczkach, buteleczkach, czy innych opakowaniach, w których znajduje się produkt gotowy do bezpośredniego spożycia

5)PIECZYWO

Kojarzy nam się ze źródłem węglowodanów, nie sodu. A jednak,  do wypieku zwłaszcza białego pieczywa pszennego używa dość dużej ilości soli: na 100 g gotowego chleba czy bułki przypada ok 1,5 g soli. Powinno nas to dodatkowo zachęcać do wyboru pieczywa pełnoziarnistego, w którym udział sodu spada[5].

6) GOTOWE MIESZANKI MUESLI I PŁATKI ŚNIADANIOWE

Ponownie- ich słodki smak (zwłaszcza w przypadku czekoladowych kuleczek, muszelek, czy miodowych krążków) nie zdradza obecności sporego udziału sodu. Nie dajcie się jednak oszukać dziecięcym grafikom i napisom sugerującym, że jest to żywność dedykowana dzieciom, a więc z pewnością zdrowa- zarówno stężenie sodu, jak i wysoka zawartość syropu glukozowo-fruktozowego, syropu fruktozowego lub cukru nie przemawiają na ich korzyść. U dzieci nadmiar sodu niesie za sobą większe ryzyko- co może skutkować zwiększonym wydalaniem białka z moczem, uszkodzeniem nerek czy hiponatremią.[3].

7) KONSERWY  I DANIA PUSZKOWANE

Do konserwowanych dań puszkowanych (nie tylko przetworów mięsnych, również warzyw strączkowych) dodaje się dość spore ilości soli. Jeśli często sięgasz po takie rozwiązanie, narażasz się na duże spożycie sodu.

8) OGÓRKI KISZONE I KONSERWOWE 

Mimo, iż kojarzą się ze zdrowym produktem, zarówno przygotowanie marynaty do kiszenia jak i konserwowania ogórków stosuje się wysoko solone roztwory. Podobnie będzie wyglądać w przypadku innych kiszonek: kapusty, cebuli… Dlatego, nie przesadzaj z ich ilością! 

9) PRZETWORY MIĘSNE

Sytuacja jak z serami żółtymi i topionymi. Zawartość sodu na poziomie 800-1200 mg/100 g w wędlinach, parówkach i pozostałych przetworach mięsnych stanowić może dodatkowy przyczynek do przynajmniej ograniczenia, jeśli nie całkowitego wykluczenia ich z diety.[4].

10) SŁODYCZE

Batoniki, czekolady, ciastka w czekoladzie. Przodują zwłaszcza batony  nestle: chocapic, nesquick, cini minis oraz batony typu muesli (ok 250-400 mg sodu/100 g). Wśród czekolad „zwyciężczynią” jest chyba CHerry Cream Milka, w której znajduje się aż 990mg sodu/100g (prawie 50% DV)![4].

11) SŁONE PRZEKĄSKI

Tego nie trzeba wyjaśniać. Krakersy, solone orzeszki, paluszki, chipsy- obfitują w sól kuchenną, nierzadko też w glutaminian sodu i inne ulepszacze smaku.

 

Wiecie już, na jakie grupy produktów zwracać szczególną uwagę. Na pewno znajdzie się wiele innych produktów, o których nie wspominałam, dlatego warto zawsze zapoznać się z etykietą produktu przed jego zakupem. Pamiętajcie też o złotej zasadzie umiaru- jeżeli sięgacie po produkt  od czasu do czasu, nie powinien Wam zaszkodzić. Ważne, aby mieć świadomość i z niej korzystać! 

 

Żródła:.

1.W. Traczyk, A. Trzebski, Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej.. PWZ

2..Vegter, Stefan, et al”Sodium intake, ACE inhibition, and progression to ESRD”. Journal of the American Society of Nephrology 23.1, 2012, s. 165-173

3..A. Wojtasik, Ograniczanie spożycia soli [w:] red. J. CHarzewska, Jadłospisy dla dzieci w wieku przedszkolnym (śniadania, obiady, podwieczorki opracowane zgodnie z zasadami prawidłowego żywienia, wyd. IŻŻ Warszawa 2011, s. 65.

4.cronometer.com

5.ilewazy.pl 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *