Aktualności Lifestyle Motywacja

POCZUCIE UMIEJSCOWIENIA KONTROLI ROTTERA A EFEKTYWNOŚĆ DIETY

Psycholog amerykański Julian Rotter zauważył, że każdy człowiek prezentuje pewne sposoby interpretacji zdarzeń i ich przyczyn, bez względu na to, czy dotyczą samej tej osoby, czy drugiego człowieka. Stworzył koncepcję umiejscowienia kontroli, w której wyróżnił dwa modele określania przyczyn:

  1. osobowość internalistyczna

Poszukuje zależności między własnym zachowaniem a efektem końcowym. Przykładowo, jeśli waga wzrosła w ostatnim czasie, osoba taka będzie myśleć, czy za dużo jadła, czy za mało się ruszała..

  1. Osobowość eksternistyczna

Jest przekonana, że odpowiedzialność leży poza nią, jest skutkiem czynników zewnętrznych: danie było zbyt kaloryczne (nie: ja jadłam zbyt kalorycznie), urodziłam się z tendencją do tycia,więc nie ma znaczenia, co jem itp.

Rotter był przekonany, że nasza osobowość kształtuje się  w ciągu życia.

Inni badacze w Wielkiej Brytanii wykazali, że jeśli jako dziecko miało się silną wolę (wysokie umiejscowienie kontroli), w życiu dorosłym z mniejszym prawdopodobieństwem wystąpi problem z nadwagą, otyłością  wykazuje się lepszą samoocenę, niższy poziom stresu i większą aktywność fizyczną.Na przełomie 20 lat trwania tego doświadczenia dowiedziono, że silne poczucie kontroli ułatwia trwanie w zdrowych nawykach żywieniowych. Co to oznacza dla naszego odchudzania?

Jeśli prawidłowo ocenimy, czy reprezentujemy osobowość internistyczną czy eksternistyczną, lepiej dopasujemy system motywacji i łatwiej osiągniemy postawiony sobie cel. Osoby internistyczne zdają sobie sprawę z własnych błędów, dlatego łatwiej będzie im nad nimi pracować. Biorą odpowiedzialność za swoje życie, wykazują inicjatywę, podejmują aktywne działania Dietetyka i trenera personalnego traktują jako przewodnika we własnej drodze. Gdy odnoszą sukces, są dumne z siebie, czuję się kompetentne i usatysfakcjonowane. Porażka powoduje wstyd, przygnębienie- co jednak motywuje je do podjęcia kolejnych działań.

Osoby eksternistyczne szukają wymówek. Twierdzą, że diety na nie nie działają, że mają tuszę w genach, że są za starzy i zmęczeni by podjąć aktywność fizyczną lub milion innych powodów. Chętnie przerzucają odpowiedzialność na dietetyka czy trenera personalnego i gdy przy ich pomocy uda im się zrzucić parę kilo, są wdzięczni,wierzą że to ich zasługa lub zasługa szczęścia, nie myślą jednak o dumie z siebie samego.

Ponieważ próba samooceny może być niemiarodajna, ponieważ nasze wyobrażenie o nas często rozmija się z rzeczywistością, Rotter stworzył specjalny kewstionariusz, pozwalający określić prezentowany przez nas styl (link do kwestionariusza pod artykułem).

Otrzymanie wyniku postawy internistycznej oznacza, że macie dużą szansę na sukces- wiecie, co robicie niewłaściwie, wiecie że zmiana zachowań zależy jedynie od Was- dlatego jedyne, co musicie, to popracować nad tymi konkretnymi aspektami.

Jeśli okazało się, że prezentujecie postawę eksternistyczną, z pozoru mniej przyjazną redukcji masy, nie przejmujcie się!  Właśnie dowiedzieliście się bowiem, że połowa znanych Wam powodów nieudanego odchudzania to tak naprawdę wymówki, a nie rzeczywiste bariery. Rotter wyraźnie podkreślał, że postaw UCZYMY SIĘ. Dlatego od dziś, Waszym głównym zadaniem jest NAUCZYĆ SIĘ  myśleć internistycznie. Zadawać sobie pytania o własne postępowania. Gdy w Waszych głowach pojawią się nowe przyczyny i bariery, spróbujcie zaprezentować je sobie w innej perspektywie, w powiązaniu z własną osobą. Przykład:

Pierwsza myśl: “posiłki były zbyt kaloryczne”

Druga myśl: “Muszę pamiętać, że problemem jest moje zachowanie. Danie może i było zbyt kaloryczne, ale nie musiałem/musiałam zjeść całej porcji”

Trzecia myśl: “Od teraz, jeśli nie będę znać kaloryczności dania, będę zjadać mniejszą porcję. A jeśli sam/sama byłam kucharzem, następnym razem spróbuję ugotować bardziej fit posiłek”

Zdaję sobie sprawę, że na początku nie będzie to łatwe zadania, dajcie sobie jednak szansę przez 21 dni- udowodniono, że powstawanie nowych nawyków trwa właśnie minimum 3 tygodnie. I koniecznie podzielcie się później w komentarzach swoimi postępami!

 

Link do kwestionariusza online:

 

http://www.psych.uncc.edu/pagoolka/LC.html

 

C.R.Gale, G.D.Batty, I.J.Deary, Locus of control at age 10 years and health outcomes and behaviours at age 30 years: The 1970 British Cohort study; _sychosomatic Medicine 2008, nr.70 s. 397-403

 

Sęk H., Brzeziński J., Domachowski W., Kowalik S., Poznaniak W. (1998). Społeczna Psychologia Kliniczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

 

Julian B. Rotter. Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. „Psychological Monographs: General and Applied”. 80 (1), s. 1-28, 1966-01-01. American Psychological Association.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *